Ξημερώματα της 20ης Ιουλίου, οι σειρήνες χτυπούν σε όλη την Κύπρο και ξυπνούν τις μαύρες μνήμες της τουρκικής εισβολής του 1974.
Κάθε φορά προστίθεται άλλος ένας χρόνος στο βάρος που κουβαλά πάνω του το νησί, με την μαύρη επέτειο να μετρά σήμερα 52 ολόκληρα χρόνια. Χρόνια γεμάτα αβάσταχτο πόνο, άσχημες μνήμες, εικόνες που δεν πρόκειται να ξεχαστούν, θύμησες των ανθρώπων που χάθηκαν, λαχτάρα για επιστροφή και ελπίδα. Όσα χρόνια κι αν περάσουν, οι άνθρωποι δεν μπορούν να ξεχάσουν. Ο πόνος δεν σβήνουν, η πληγή παραμένει μένει ανοιχτή.
Το χρονικό της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο το 1974
Η τουρκική εισβολή ξεκίνησε τα ξημερώματα του Σαββάτου στις 20 Ιουλίου του 1974, λίγες μέρες μετά το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου.
Με την κωδική ονομασία “Αττίλας” η Τουρκία εισέβαλε στο νησί, προφασιζόμενη το άρθρο 4 της Συνθήκης Εγγυήσεων. Ισχυρές δυνάμεις στρατού αποβιβάστηκαν λίγο πριν την αυγή στην Κερύνεια και συνάντησαν αντίσταση από ελληνικές και ελληνοκυπριακές στρατιωτικές δυνάμεις, ωστόσο με καθυστέρηση, καθώς οι εντολές δεν άφηναν τον στρατό να αντεπιτεθεί.
Συγκεκριμένα, όταν τα ραντάρ της Κύπρου αντιλήφθηκαν πως τα τουρκικά πολεμικά πλοία πλησίαζαν προς την Κερύνεια, ο Έλληνας ναυτικός διοικητής Κύπρου, αντιπλοίαρχος Γ. Παπαγιάννης ενημέρωσε αμέσως τον αρχηγό της Εθνοφρουράς. Εκείνος με την σειρά του κάλεσε επειγόντως τον αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων Ελλάδας, ο οποίος δεν αποδέχθηκε τον επιθετικό χαρακτήρα των στόχων.
Η ηγεσία των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων και ο δικτάτορας Ιωαννίδης είχαν δώσει οδηγίες στους επόπτες στο ΓΕΕΘΑ ότι οι Τούρκοι έκαναν γυμνάσια για εκβιαστικούς λόγους και, παρά τις εκκλήσεις του διοικητή της Εθνικής Φρουράς, Γιωργίτση, για διαταγές απόκρουσης της εισβολής, οι οδηγίες ζητούσαν “αυτοσυγκράτηση”. Μέχρι που πια ήταν αργά.
Οι τούρκικες δυνάμεις εντός τριών ημερών κατέλαβαν την Κερύνεια και την περιοχή γύρω από την πόλη. Στις 23 Ιουλίου κηρύχθηκε εκεχειρία και τόσο η Χούντα των Αθηνών όσο και η πραξικοπηματική κυβέρνηση της Κύπρου κατέρρευσαν. Ακολούθησαν δύο γύροι διαβουλεύσεων στη Γενεύη μεταξύ των εμπλεκόμενων χωρών, στις οποίες η Τουρκία ζητούσε ομοσπονδιακή λύση, ανταλλαγή πληθυσμού και το 34% των εδαφών της Κύπρου να ελέγχεται από τους Τουρκοκύπριους.
Στις 14 Αυγούστου, οι συνομιλίες της Γενεύης κατέρρευσαν και η Τουρκία ξεκίνησε δεύτερη επιχείρηση, η λεγόμενη “δεύτερη εισβολή” της Κύπρου (“Αττίλας ΙΙ”), κατά την οποία προχώρησαν προς τον Αμμόχωστο και άλλες περιοχές, καταλαμβάνοντας το 36,2% του νησιού και εκτοπίζοντας 120 χιλιάδες Κύπριους. Άλλες 20 χιλιάδες παρέμειναν εγκλωβισμένοι), ενώ συνολικά σκοτώθηκαν περίπου 3 χιλιάδες Ελληνοκύπριοι.
Χιλιάδες κάτοικοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής. Τα αεροπλάνα πετούσαν πάνω από τα κεφάλια τους και οι βόμβες έπεφταν μέσα στα χωριά. Οικογένειες έφυγαν για να γλιτώσουν, να προλάβουν να μην σκοτωθούν από τους πυροβολισμούς και τους στρατιώτες που εισέβαλλαν στα σπίτια, παίρνοντας αιχμαλώτους και “θερίζοντας” τον θάνατο στο πέρασμά τους.
Οι περισσότεροι έφυγαν χωρίς να πάρουν τίποτα μαζί τους, με τα ρούχα που φορούσαν, δίχως φαγητό και νερό. Τα άφησαν όλα όπως ήταν και έτρεξαν για να γλιτώσουν. Έγιναν πρόσφυγες μέσα σε μια μέρα. Άλλοι ετοίμασαν μια βαλίτσα με μερικά πράγματα, με ένα κομμάτι ψωμί για τα παιδιά τους και χύθηκαν στα χωράφια για να σωθούν.
Όλοι τους πίστευαν πως είναι παροδικό, πως μόλις τελειώσει όλο αυτό θα γυρίσουν στα σπίτια τους και θα επιστρέψουν στη ζωή τους. Όμως, 52 χρόνια μετά, είναι ακόμα πρόσφυγες στον ίδιο τους τον τόπο.
Πηγή: news247.gr
Ανακοίνωση Υπουργείου Εξωτερικών για την 52η επέτειο της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο (20.07.2026)
Ελληνική Δημοκρατία Υπουργείο Εξωτερικών
Συμπληρώνονται 52 χρόνια από την τουρκική εισβολή της 20ης Ιουλίου 1974, η οποία προκάλεσε τον εδαφικό ακρωτηριασμό της Κυπριακής Δημοκρατίας και το συνεχιζόμενο δράμα χιλιάδων αγνοουμένων, εκτοπισμένων και εγκλωβισμένων κατά παράβαση κάθε έννοιας διεθνούς δικαίου.
Η Ελλάδα υποκλίνεται στη μνήμη των πεσόντων και εκφράζει τον σεβασμό και την ευγνωμοσύνη της προς όλους όσοι με γενναιότητα και αυταπάρνηση υπερασπίστηκαν τη Μεγαλόνησο.
Το Κυπριακό παραμένει έως και σήμερα ένα διεθνές ζήτημα παράνομης εισβολής και κατοχής κράτους-μέλους της ΕΕ και του ΟΗΕ.
Σε σύμπνοια με την Κυπριακή Δημοκρατία, η Ελλάδα είναι προσηλωμένη στην αναζήτηση μιας συνολικής, αμοιβαία αποδεκτής λύσης, στη βάση της Διζωνικής, Δικοινοτικής Ομοσπονδίας, με πολιτική ισότητα Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, με μία διεθνή προσωπικότητα, μία κυριαρχία και μία ιθαγένεια, στο πλαίσιο που έχουν καθορίσει τα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και σύμφωνα με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και τις αρχές και αξίες της ΕΕ.
Η Ελλάδα παραμένει σε ετοιμότητα και θα συνεχίσει να συμβάλλει εποικοδομητικά στα επόμενα βήματα της, υπό εξέλιξη, προσπάθειας του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, με στόχο την επανεκκίνηση των συνομιλιών, στη βάση του συμφωνηθέντος πλαισίου, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.
Η επίλυση του Κυπριακού, στο πλαίσιο των παραμέτρων που έχει θέσει το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, η επανένωση της Μεγαλονήσου και η άρση της κατοχής σε έδαφος μιας χώρας μέλους της ΕΕ, παραμένει ύψιστη προτεραιότητα.
Πηγή: Mfa.gr